Lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số” từ Cuộc thi “Công dân số Hải Phòng - Sử dụng thông minh, sống an toàn”
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc trang bị kỹ năng số cho người dân không chỉ là yêu cầu cấp thiết, mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm phát triển bền vững. Tại Hải Phòng, Cuộc thi trực tuyến “Công dân số Hải Phòng - Sử dụng thông minh, sống an toàn” (Cuộc thi) đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một hoạt động thi đua đơn thuần, trở thành một đợt sinh hoạt chính trị - xã hội sâu rộng, góp phần lan tỏa mạnh mẽ phong trào “Bình dân học vụ số” trong cộng đồng.
Ngay từ khi được phát động, Cuộc thi đã nhận được sự quan tâm, hưởng ứng tích cực của các cấp, các ngành, địa phương và đông đảo Nhân dân thành phố. Cuộc thi không chỉ nhằm kiểm tra kiến thức, mà còn hướng đến mục tiêu quan trọng hơn: hình thành thói quen học tập số, nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ số an toàn, hiệu quả cho mỗi người dân.
Thông qua các chuyên đề học tập được thiết kế khoa học, dễ tiếp cận, người tham gia được trang bị từ những kiến thức nền tảng như nhận thức số, kỹ năng tương tác an toàn trên môi trường mạng, đến các nội dung mới như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công việc và đời sống. Tinh thần “Tôi học số - Tôi lan tỏa” đã tạo nên hiệu ứng xã hội tích cực, đưa kỹ năng số dần trở thành một năng lực thiết yếu của công dân thành phố Cảng.
Theo Giám đốc Sở KH&CN Hải Phòng Nguyễn Cao Thắng, Cuộc thi là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” do Tổng Bí thư phát động, đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việc tổ chức thi trực tuyến thông qua nền tảng học tập mở của Sở KH&CN thể hiện rõ quyết tâm của Hải Phòng trong việc xây dựng mô hình học tập số đại trà, đưa tri thức đến từng người dân, từng gia đình, từng khu dân cư.
Những con số thống kê đã phản ánh rõ nét sức hút và độ lan tỏa của Cuộc thi. 100% xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố đã tham gia; nhiều địa phương triển khai với tinh thần sôi nổi, sáng tạo, tạo hiệu ứng mạnh mẽ trong cộng đồng, tiêu biểu như phường Thạch Khôi, xã Tứ Kỳ, xã An Thành, xã Gia Lộc, phường Hòa Bình.
Cuộc thi thu hút hơn 5 triệu lượt người quan tâm, truy cập; tổng số thí sinh đăng ký đạt trên 311 nghìn người; hơn 253 nghìn thí sinh trực tiếp làm bài; trong đó có hơn 182 nghìn người hoàn thành bài thi và được cấp giấy chứng nhận trực tuyến. Đây không chỉ là những con số ấn tượng về mặt quy mô, mà còn cho thấy nhu cầu học tập số trong Nhân dân là rất lớn, nếu được tổ chức phù hợp, sát thực tiễn. Đặc biệt, nhiều địa phương đã coi Cuộc thi là “đòn bẩy” để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số ở cơ sở, gắn việc học tập kỹ năng số với đời sống hằng ngày của người dân.
Trong bức tranh chung đó, phường Thạch Khôi nổi lên như một điểm sáng về cách làm bài bản, linh hoạt và hiệu quả. Đại diện lãnh đạo UBND phường cho biết, quán triệt chủ trương của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số quốc gia, phong trào “Bình dân học vụ số”, “Ngày hội toàn dân học tập số” và “Ngày Chuyển đổi số quốc gia”, thời gian qua, công tác chuyển đổi số tại địa phương đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào chiều sâu.
Ngay khi Cuộc thi được thành phố phát động, lãnh đạo phường Thạch Khôi đã xác định đây không chỉ là một hoạt động thi đua, mà là giải pháp truyền thông quan trọng nhằm phổ biến kiến thức, kỹ năng số đến đông đảo các tầng lớp Nhân dân. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt được thống nhất: lấy người dân làm trung tâm; lấy khả năng người dân hiểu, thực hành và sử dụng được công nghệ số làm thước đo hiệu quả chuyển đổi số ở cơ sở.
Trong quá trình triển khai, phường xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công rõ trách nhiệm cho từng cán bộ phụ trách địa bàn, duy trì chế độ báo cáo tiến độ hằng tuần, hằng ngày để kịp thời nắm bắt, điều chỉnh cách làm. Song song với đó là các hình thức tuyên truyền linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng, phát huy vai trò của cán bộ tổ dân phố, các đoàn thể và tổ công nghệ số cộng đồng.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào các kỹ năng thiết thực như sử dụng điện thoại thông minh an toàn, nhận diện và phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, bảo vệ thông tin cá nhân. Đặc biệt, phường chú trọng phương châm “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân từ khâu đăng ký đến hoàn thành bài thi, nhất là người cao tuổi, người ít tiếp xúc với công nghệ.
Nhờ cách làm quyết liệt, linh hoạt và sự đồng thuận cao của Nhân dân, phường Thạch Khôi đã vượt xa mục tiêu đề ra, đạt tỷ lệ trên 53% dân số đăng ký tham gia Cuộc thi; 100% cán bộ, công chức, viên chức khối cơ quan, trường học tham gia đầy đủ. Kết quả này khẳng định Cuộc thi đã thực sự trở thành kênh tuyên truyền hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số và thúc đẩy chuyển đổi số đi vào thực chất.
Từ những hiệu ứng tích cực của Cuộc thi, Giám đốc Sở KH&CN Nguyễn Cao Thắng nhấn mạnh, thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cấp, các ngành trong việc đẩy mạnh học tập số cộng đồng, phát triển các không gian học tập số tại cơ sở, khuyến khích người dân tham gia các khóa học trực tuyến đại trà, từng bước nâng cao năng lực số cho cá nhân, gia đình và cộng đồng.
Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh hạ tầng số và nền tảng số, yếu tố then chốt chính là con người số - công dân số. Mỗi người dân duy trì thói quen học tập số, mỗi gia đình trở thành “gia đình học số”, mỗi cộng đồng dân cư trở thành “hạt nhân lan tỏa kỹ năng số” chính là nền tảng vững chắc để phong trào “Bình dân học vụ số” tiếp tục lan tỏa sâu rộng, bền vững trong toàn thành phố.
Báo An Ninh Hải Phòng.