UBND thành phố vừa phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung đô thị mới Thủy Nguyên đến năm 2045.
Phạm vi điều chỉnh liên quan các phường Hồng Bàng, An Dương, An Hải, Hòa Bình, Bạch Đằng, Lưu Kiếm, Thiên Hương, Thủy Nguyên và Nam Triệu. Đây là những khu vực đang đô thị hóa nhanh, tập trung nhiều công trình hạ tầng và quỹ đất có khả năng tạo động lực phát triển mới.
Tổng diện tích điều chỉnh thuộc Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng là 1.000,8 ha, gồm 12 vị trí. Cơ cấu sử dụng đất được sắp xếp lại theo hướng tăng đất hỗn hợp, dịch vụ đô thị, thương mại, logistics, trường học, giao thông và cây xanh.
Tại phường Hồng Bàng, khu đất 1,8 ha giáp trụ sở Sở Tài chính trên đường Hồng Bàng được chuyển từ đất công cộng - dịch vụ đô thị sang đất hỗn hợp. Khu đất 2,3 ha tại chân cầu Bính được chuyển từ đất cây xanh sang đất đơn vị ở.
Tại phường An Hải, khu đất hai bên đường nối nút giao nam cầu Bính, ven sông Rế rộng 70,2 ha được bố trí 45,6 ha đất hỗn hợp, 11,8 ha cây xanh và 12,8 ha giao thông. Khu đất giáp đường Nguyễn Trường Tộ rộng 54,8 ha có 50,6 ha đất hỗn hợp, 3,2 ha cây xanh và 1 ha giao thông.
Khu vực trung tâm hành chính quận An Dương cũ được điều chỉnh 29 ha đất công cộng - dịch vụ đô thị sang đất hỗn hợp có chức năng ở. Việc thay đổi công năng phù hợp yêu cầu khai thác hiệu quả quỹ đất sau sắp xếp tổ chức bộ máy, mở thêm không gian phát triển phía tây thành phố.
Trọng tâm của lần điều chỉnh này là khu vực trung tâm hành chính - chính trị thành phố Thủy Nguyên cũ, nay thuộc các phường Hòa Bình, Bạch Đằng và Lưu Kiếm, với quy mô 659,7 ha. Sau điều chỉnh, khu vực có 112 ha đất đơn vị ở; 73,3 ha đất hỗn hợp; 38,8 ha đất công cộng - dịch vụ đô thị; 11,8 ha đất thương mại, dịch vụ, logistics; 5,9 ha đất trường trung học phổ thông và 92,3 ha đất giao thông.
Thành phố đồng thời điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị mới Thủy Nguyên trên diện tích 543,8 ha tại 3 phường trên. Việc điều chỉnh song song hai đồ án giúp thống nhất chức năng sử dụng đất, tạo cơ sở lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và triển khai dự án.
Điểm đáng chú ý là việc chuyển đổi đất tại một số vị trí không làm giảm tổng chỉ tiêu cây xanh đô thị. Thành phố bố trí đất hoán đổi tại các phường An Dương, Lưu Kiếm, Bạch Đằng, Thiên Hương, Thủy Nguyên và Nam Triệu. Sau điều chỉnh, diện tích cây xanh đô thị trong phạm vi 1.000,8 ha đạt 298,7 ha, tăng 3,2 ha.
Tuy nhiên, diện tích trên bản vẽ mới chỉ là điều kiện ban đầu. Các khu cây xanh hoán đổi phải có vị trí phù hợp, thuận tiện cho người dân tiếp cận và được đầu tư đồng thời với nhà ở thương mại. Không thể để dự án sớm hình thành, còn công viên, trường học, đường giao thông và hệ thống thoát nước tiếp tục nằm trên giấy.
Điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung tại 9 phường là bước cần thiết để Hải Phòng tháo gỡ điểm nghẽn, khai thác hiệu quả quỹ đất. Quy hoạch lần này cũng cập nhật tuyến vành đai 3; bổ sung đường ven sông Giá và các tuyến kết nối; điều chỉnh tuyến, depot đường sắt đô thị; hoàn thiện hệ thống cấp điện, cấp nước, thoát nước mưa và nước thải.
Khi tổ chức bộ máy, nhu cầu sử dụng đất và định hướng đầu tư thay đổi, những nội dung quy hoạch không còn phù hợp phải được rà soát, cập nhật. Nếu chậm điều chỉnh, quy hoạch có thể trở thành điểm nghẽn, khiến đất đai bị lãng phí, dự án chậm triển khai.
Mỗi diện tích đất ở hoặc đất hỗn hợp được bổ sung đều kéo theo nhu cầu về giao thông, trường học, y tế và hạ tầng kỹ thuật. Nếu chỉ thay đổi chức năng đất mà đầu tư hạ tầng không theo kịp, điểm nghẽn cũ được tháo gỡ nhưng điểm nghẽn mới có thể xuất hiện.
Do vậy, UBND thành phố yêu cầu Sở Xây dựng chịu trách nhiệm về số liệu hiện trạng, công khai việc lấy ý kiến, cập nhật hồ sơ và công bố toàn bộ nội dung điều chỉnh. Quy hoạch mới không được làm gia tăng áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của khu vực. Yêu cầu này cần được thực hiện nghiêm. Cùng với công khai thông tin, các địa phương phải tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng; ngăn chặn đầu cơ, chuyển nhượng và xây dựng trái phép tại những khu vực vừa điều chỉnh.
Hiệu quả của quyết định điều chỉnh quy hoạch không chỉ được đo bằng diện tích đất chuyển đổi. Thước đo quan trọng hơn là quỹ đất được khai thác đúng mục đích, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, dự án triển khai đúng tiến độ và chất lượng sống của người dân được nâng lên.